โครงการยุวหมอดิน

เขียนโดย webmaster เมื่อ . หัวข้อ Uncategorized

หลักการและเหตุผล

จุดเริ่มต้นของโครงการ

ประเทศไทยมีดินที่มีปัญหาต่อการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร 6 ประเภทหลัก คือ ดินเค็ม ดินทรายจัด ดินเปรี้ยวจัดหรือดินกรดกำมะถัน    ดินอินทรีย์ ดินตื้น และดินบนพื้นที่ภูเขาหรือพื้นที่สูงชัน  ดินเค็มจะพบมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและบริเวณชายฝั่งทะเล  ดินทรายพบกระจายอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศ แต่ส่วนใหญ่จะพบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดชายฝั่งทะเล และพื้นที่เนินทราย  ดินเปรี้ยวจัดหรือดินกรดกำมะถันพบในพื้นที่ราบลุ่มที่เคยมีน้ำทะเลท่วมถึงในอดีต รวมทั้งที่ราบลุ่มชายฝั่งภาคใต้และภาคตะวันออก  ดินอินทรีย์พบในพื้นที่ลุ่มต่ำมีน้ำขังหรือชื้นแฉะเกือบตลอดปี เช่น ที่ราบลุ่มต่ำระหว่างสันทรายบริเวณชายฝั่งทะเลภาคใต้ หรือพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็นและชื้น เช่น พื้นที่ภูเขาสูงทางภาคเหนือ  ดินตื้นพบในทุกภาคของประเทศ ยกเว้นในเขตฝนตกชุก  ส่วนพื้นที่ที่มีความลาดชันสูงจะพบบริเวณภูเขาสูงในภาคเหนือและภาคใต้บางส่วน

จากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเพื่อทรงงานในท้องถิ่นต่าง ๆ ของประเทศไทย ทำให้ทรงทราบถึงปัญหาทรัพยากรที่ดินเสื่อมโทรม ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรลดลงหรือไม่ได้ผลดี พระองค์จึงได้พระราชทานแนวพระราชดำริด้านการอนุรักษ์ดินไว้หลายประการ เช่น โครงการแกล้งดินเพื่อปรับปรุงดินเปรี้ยวจัด การปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำ  และป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน  แนวพระราชดำริในการจัดการทรัพยากรดินเป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อการเรียนรู้ และสมควรอย่างยิ่งที่จะน้อมนำมาใช้ปฏิบัติ เพื่อให้ทรัพยากรดินมีความอุดมสมบูรณ์ และเป็นแหล่งผลิตพืชผลทางการเกษตรที่ยั่งยืนของประเทศ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) จึงได้ร่วมมือกับกรมพัฒนาที่ดิน และมหาวิทยาลัยเครือข่ายในภูมิภาคต่าง ๆ ร่วมกันดำเนินโครงการยุวหมอดิน ตั้งแต่ปี พ.ศ.2549 เพื่อสนองแนวพระราชดำริและเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในมหามงคลวโรกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี  และเพื่อส่งเสริมให้นักเรียนใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในการเรียนรู้ธรรมชาติของทรัพยากรดินและปัญหาดินในท้องถิ่นของตนเอง ตลอดจนนำความรู้ที่ได้รับมาเสนอแนะแนวทางในการจัดการทรัพยากรดินได้อย่างเหมาะสม

มุ่งสร้างยุวหมอดิน

โครงการยุวหมอดินมีจุดมุ่งหมายในการสร้างนักวิทยาศาสตร์ทางดินรุ่นเยาว์ หรือ   “ยุวหมอดิน” โดยส่งเสริมให้นักเรียนได้เรียนรู้และมีความเข้าใจสมบัติของดินและปัญหาดินที่มีอยู่ในท้องถิ่น สามารถน้อมนำแนวพระราชดำริหรือหลักการที่เกี่ยวข้องมาประยุกต์ใช้และเสนอแนวทางในการจัดการหรือปรับปรุงบำรุงดินปัญหาได้อย่างเหมาะสม อีกทั้งยังมุ่งพัฒนาทักษะและกระบวนการคิดทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนด้วย

กว่าจะป็นยุวหมอดิน